Chronicler şunu yazdı: Tarihte ‘köpek severler’
![](https://ozalp-haber.com.tr/wp-content/uploads/2024/01/chronicler-sunu-yazdi-tarihte-kopek-severler-WA3KsiFz-780x470.jpg)
Bunlar tarihteki “köpek severler”
tarihçi
Tarihin karmaşık koridorlarında pek çok ilginç olay, olgu ve olgu bulunmaktadır. İnsanlığın uzun yürüyüşünde, günümüz anlayış ve algılarıyla idrak etmekte zorlandığımız o kadar çok şey var ki.
Bunlardan biri, günümüzde toplumun geniş kesimlerinde mağduriyete neden olan ve küçük bir azınlık tarafından adeta patolojik savunmaya konu olan köpeklerin, geçtiğimiz yüzyıllarda bir ibadet nesnesi olması…
Eski Mısır’da çok sayıda “köpek tanrısı” vardı
Dünya Tarih Ansiklopedisi’nde yer alan bilgilere ve Galler merkezli Team Dogs ile ABD’deki Connecticut’lı Dogster’ın yayınlarına göre; Geçmişteki insanlar, neredeyse her zaman yanlarında olan köpeklere bazen olağanüstü değerler atfederlerdi.
Örneğin Mısırlılar birden fazla başlı tanrılara tapıyorlardı; bunlardan en bilineni Anubis’ti. Anubis “mumyacıların hamisi” ve “sırların efendisi” idi. Anibus’un formu, insan vücuduna yerleştirilmiş bir köpek kafasıydı.
Cenaze törenlerinde bu köpeğin maskesini takan bir rahip ritüeli gerçekleştirirdi. Zamanla Anibus’a bir erkek kardeş geldi ve onun adı Wepwawet’e verildi. Wepwawet, görevi ölülerin öbür dünyaya kolayca geçişine yardım etmek olan bir tanrıydı. Firavunların ve diğer önde gelen hükümdarların mezarlarına, ölülerini korumak amacıyla bu iki “köpek tanrının” heykelleri yerleştirildi.
Bu arada bazı güçlü aileler de öldükten sonra köpeklerini mumyalatıyordu. Diğer taraftan; Önce Mısır’da, sonra da Antik Yunan’da inanışa göre Sirius, avcı tanrı Orion’un köpeğiydi. Büyük Köpek Grubu Yıldızına, günümüzde astronomide kullanılan şekliyle Sirius denmesinin nedeni de bu inanıştan kaynaklanmaktadır.
Sümerler köpeklerden şifa bekliyordu
Antik Sümer halkı ise kendilerini iyileştirdiğine inandıkları Ninsun isimli tanrıçanın yardımcılarının köpek olduğunu düşünüyorlardı. İnsanlar sağlıklarını korumak için Ninsun adına açılan tapınaklara cömert bağışlarda bulunurlardı. Tapınak ekonomisini yöneten rahipler, süslenen ve rahatça dolaşan köpeklere küçük bir miktar harcadılar ve geri kalanını kral ve diğer hükümdarlarla paylaşmak üzere sakladılar.
Köpek tanrıları aracılığıyla hastaları güzelleştirdiklerini iddia eden rahipler, hastalara derin bir uyku sağlamak için bitkisel iksirler içiriyor ve hasta uyandığında bir dizi rüyayı yorumluyorlardı. Şans eseri duşta bir köpek görülse, bunu güzelleşmenin bir işareti olarak görürlerdi.
Azteklerin psikopat köpek tanrısı Xolotl
Köpekleri kutsal sayıp tanrılaştırma sapkınlığı Orta Meksika’nın Aztek kültüründe de mevcuttu. Aslında tanrılarını “korkunç” olarak hayal eden ve tanımlayan Aztekler, ateşin, şimşeklerin, canavarların ve hastalıkların efendisi Xolotl’u en korkunçları olarak görüyorlardı. Öyle ki çağdaş bazı dinler tarihçileri bu tanrıyı “psikopat” veya benzeri sıfatlarla tanımlamışlardır.
Bu özelliklerinden dolayı insanlar Xolotl’a abartılı ritüellerle tapınmışlardır. Rahipler ve onların rehberliğindeki ressamlar ve taş oymacılar Xolotl’u bazen sadece köpek olarak, bazen de köpek kafalı bir adam olarak tasvir etmişlerdir. Her durumda ayakları geriye doğru bakardı. Köpek olgusu toplumda o kadar baskındı ki, birçok Aztek mezarlarına sadece köpek heykelleri koymakla kalmamış, aynı zamanda bu heykellere canlı tazıların da yerleştirilmesini istemişti. Geçtiğimiz yüzyılda bölgede yapılan mezar kazılarında çok sayıda köpek iskeleti bulundu.
Cehennem köpeği Cerberus
İnsanın fiziki formunu veya manevi özelliklerini tanrılara atfetmek anlamına gelen “antropomorfizm”, ilkel ve eski çok tanrılı dinlerin tamamında var olan bir olguydu. Antik Yunan bunu en uç noktalara taşıdı. Yüzlerce tanrı, yüzlerce karakter, yüzlerce meslek, yüzlerce görev Yunan tanrılarının sorumluluğundaydı! Bu inanç zamanla hayvanların da insansı özelliklere sahip olduğuna inanma ve onları “tanrıların yardımcıları” olarak görme noktasına ulaştı. Antik Yunan halk masallarında üç başlı “cehennem köpeği” Cerberus, yeraltı dünyasının efendisi Hades’in komutası altında yeraltı dünyasına giden yolu korurdu.
Yunan felsefi akımları arasında yer alan sinizm, adını “köpek gibi bağlanmış” anlamına gelen “sinik” sözcüğünden almıştır. Sinikler, bireylerin yalnızca kendi çıkarlarının peşinde olduğuna ve herkese şüpheyle baktığına inanıyordu. Filozof Platon, ünlü Devlet diyaloglarında köpekleri çok değerli bulduğunu açıklamış, hatta onlardan “gerçek bir filozof” olarak söz etmiştir.
Antik Roma’nın şanssız köpekleri
Antik toplumlarda köpeğe tapınma oldukça fazla iken antik Roma’da durum biraz farklıydı. Köpekler hakkında hala pek çok batıl inanç vardı. Av tanrıçası Diana ve büyü tanrıçası Trivia köpeklerle ilişkilendirilirdi. Bir köpeğin sebepsiz yere uluması halinde bunun çevredekilere kötü şans getireceğine inanılırdı.
Köpekleri kötü olaylara karşı koruma olarak düşünen Romalılar, bu amaçla köpekleri sıklıkla katlederlerdi. İnançlarına göre köpeğin kanı kötü ruhları kovuyordu. Bu nedenle inşaat sırasında binanın temeline canlı bir köpek (şans tılsımı) koyma geleneği vardı.
Günümüzde de köpeklere tapan insanlar var.
Hindu mitolojisinde tanrı Şiva’nın bineği Şvan adında bir köpekti. Hindular asıl ibadeti Şiva’ya yaptılar ve tören bitmeden kısa bir süre önce köpek tanrısı Şvan’a saygılarını sundular. Ayrıca “korkunç derecede korkunç” anlamına gelen tanrı Bhrairava da bir köpekti.
Öte yandan Hindular arasında köpek tapınması günümüzde de devam ediyor. Li Wenfang’ın 8 Ağustos 2019 tarihli China Daily gazetesinde yer alan “Guangdong’da köpek ibadeti devam ediyor” başlıklı makalesinde, 2010 yılında bir iş adamının Kempamma tapınağının yanına bir köpek tapınağı inşa ettiği belirtildi.
Habere göre Hinduizm’de köpek, ölümün yaratıcısı Yama’nın habercisi olduğundan ve köpeklerin Cennetin kapılarını koruduğuna inanıldığından, köpek tanrısı festivaline katılanlar kapıda karşılaşacakları köpekleri süsliyorlar. Onları sevindirmek için onlara cennetten yiyecek verin. Birkaç gün süren törenlerin bazı bölümlerinde bazı köpekler “kutsal kanları” nedeniyle tapınağın önünde kesiliyor.